Dlaczego Polacy nie angażują się w pracę? Ekspertka: kluczowa jest jakość współpracy

Polska należy do krajów o najniższym poziomie zaangażowania pracowników w Europie. Z raportu Gallupa State of the Global Workplace 2026 wynika, że jedynie 8 proc. polskich pracowników deklaruje zaangażowanie w wykonywaną pracę. To wynik znacząco niższy od średniej europejskiej wynoszącej 12 proc. oraz światowej, która sięga 20 proc. Zanotowano spadek o 2 punkty procentowe w porównaniu z poprzednim rokiem. Jest to jeden z najniższych wskaźników w całej Europie.

Globalne badania Gallupa pokazują, że zaangażowanie pracowników spada, a głównym źródłem problemu jest kryzys przywództwa i relacji menedżer – pracownik. Dane z Polski potwierdzają ten kierunek. Raport Enpulse „Zaangażowanie 2025”, wskazuje, że największymi barierami zaangażowania są problemy z komunikacją w organizacji oraz brak zaufania do decyzji podejmowanych przez kierownictwo. Raporty podkreslają kluczową rolę menedżerów w budowaniu zaangażowanych zespołów.

– Same kompetencje nie wystarczą. O sukcesie zespołów coraz częściej decyduje jakość współpracy – mówi Magdalena Górecka, autorka programu rozwojowego FOCUS w ADN Akademia. – Przez lata organizacje inwestowały głównie w rozwój wiedzy, umiejętności i technologii. To ważne, ale nie wystarczające. Doświadczenie pokazuje, że źródłem większości problemów nie jest brak wiedzy czy umiejętności, ale sposób, w jaki ludzie ze sobą współpracują.

– Można mieć świetnie wykwalifikowanych specjalistów i nowoczesne narzędzia, a mimo to mierzyć się z niskim zaangażowaniem, konfliktami czy problemami komunikacyjnymi. Coraz częściej obserwujemy, że źródłem spadku zaangażowania nie jest sama praca, lecz doświadczenie pracy w zespole. Gdy pojawiają się bariery komunikacyjne, niejasności czy brak poczucia wpływu, motywacja szybko maleje. Dlatego organizacje powinny rozwijać nie tylko twarde kompetencje indywidualne, ale również kompetencje współpracy, które dziś stają się kluczowym źródłem przewagi konkurencyjnej.

Zaufanie jako fundament efektywnego zespołu

Choć organizacje inwestują w szkolenia, technologie i rozwój kompetencji, coraz więcej liderów dostrzega, że o skuteczności zespołu decyduje nie tylko poziom wiedzy pracowników, ale również sposób, w jaki ze sobą współpracują. Brak zaufania utrudnia otwartą komunikację, ogranicza inicjatywę pracowników i prowadzi do spadku zaangażowania.

– Tam, gdzie kończy się zaufanie, zaczynają się koszty organizacyjne – podkreśla Magdalena Górecka. – Zaufanie jest fundamentem każdej efektywnej współpracy, ponieważ tworzy przestrzeń do otwartej komunikacji, wymiany pomysłów i konstruktywnego rozwiązywania problemów. Gdy ludzie ufają nawzajem sobie oraz swojemu liderowi, chętniej dzielą się opiniami, zgłaszają ryzyka, biorą odpowiedzialność i angażują się w realizację wspólnych celów.

Brak zaufania uruchamia natomiast mechanizmy obronne. Pracownicy zaczynają skupiać się na ochronie własnej pozycji, unikają trudnych rozmów, ograniczają inicjatywę i niechętnie przyznają się do błędów. W efekcie spada jakość współpracy, wydłuża się proces podejmowania decyzji, a organizacja traci zdolność do szybkiego reagowania na zmiany.

– W pracy zespołowej zaufanie nie jest miękkim dodatkiem do biznesu, lecz warunkiem skutecznej współpracy i osiągania trwałych wyników. To właśnie ono pozwala budować kulturę, w której ludzie działają razem, a nie obok siebie – dodaje ekspertka.

Efektywność zaczyna się od współpracy

Nawet najbardziej kompetentni pracownicy nie osiągną pełni swojego potencjału, jeśli funkcjonują w środowisku, w którym brakuje otwartości, poczucia wspólnego celu czy odpowiedzialności za wyniki zespołu.

Coraz więcej organizacji poszukuje dziś metod, które pomagają diagnozować źródła problemów we współpracy i przekładać je na konkretne działania rozwojowe. Jednym z takich narzędzi jest model FOCUS, opracowany przez ADN Akademia. Wspiera on liderów i zespoły w pracy nad pięcioma kluczowymi obszarami współpracy: zaufaniem, otwartością, zaangażowaniem, odpowiedzialnością i orientacją na wyniki.

– Zaangażowanie nie pojawia się przez przypadek. Jest efektem świadomie budowanej kultury współpracy – podkreśla Magdalena Górecka. – Budowanie efektywnego zespołu nie wymaga od liderów rewolucji. Największą różnicę przynoszą często codzienne działania: jasne komunikowanie oczekiwań, regularny dialog z zespołem, otwartość na informację zwrotną i konsekwentne budowanie odpowiedzialności za wspólne cele.

Ważnym krokiem jest także wzmacnianie poczucia wspólnego celu. Ludzie angażują się znacznie bardziej wtedy, gdy rozumieją, dlaczego wykonują określone zadania i jaki mają wpływ na wyniki całej organizacji.

Kluczowe jest również budowanie odpowiedzialności poprzez jasne oczekiwania, przejrzyste zasady współpracy oraz wspólne ustalanie zobowiązań. Odpowiedzialność polega na tworzeniu środowiska, w którym każdy wie, za co odpowiada i ma realny wpływ na rezultat.

– Trwała poprawa efektywności zespołu pojawia się wtedy, gdy lider świadomie rozwija wszystkie obszary współpracy – zaufanie, otwartość, zaangażowanie, odpowiedzialność i orientację na wyniki. Wówczas zespół nie tylko osiąga lepsze rezultaty, ale również staje się bardziej odporny na zmiany i wyzwania biznesowe – podsumowuje Magdalena Górecka.

Organizacje, które świadomie rozwijają kulturę współpracy, budują przewagę nie tylko w obszarze wyników biznesowych, ale również retencji pracowników, odporności na zmiany oraz zdolności do realizacji długoterminowych celów. W świecie, w którym kompetencje techniczne coraz szybciej się dezaktualizują, to właśnie jakość współpracy, poziom zaufania i zdolność do wspólnego działania stają się jednym z najważniejszych źródeł przewagi konkurencyjnej organizacji.